Większość ukulele, zwłaszcza te najpopularniejsze, czyli sopranowe, koncertowe i tenorowe, jest strojona w tak zwane strojenie re-entrant. Oznacza to, że najwyżej brzmiąca struna nie jest najgrubsza, ale cieńsza i zazwyczaj krótsza. To właśnie ten instrument, swoim brzmieniem, często kojarzy nam się z wakacyjnymi melodiami i beztroską atmosferą.

Podstawowe strojenie ukulele, które usłyszysz najczęściej, to GCEA. Ta kombinacja nut tworzy jasne i radosne brzmienie. Strojenie to jest powszechne ze względu na łatwość nauki akordów i przyjemny dźwięk, który instrument oferuje. Nawet początkujący szybko odnajdą się w tej konfiguracji.

Nazwy poszczególnych strun w stroju GCEA

Gdy spojrzymy na ukulele od przodu, z główką skierowaną do góry, struny liczymy od lewej do prawej. Pierwsza, najbardziej odległa od nas, to struna G. Następnie idąc w kierunku środka instrumentu, mamy strunę C, potem E, a na końcu, najbliżej nas, strunę A. To właśnie ta struna A często brzmi wyżej niż struna G, co jest charakterystyczne dla strojenia re-entrant.

Warto zapamiętać tę kolejność, ponieważ znajomość nazw strun jest kluczowa przy nauce nowych utworów i akordów. Bez tego trudno będzie śledzić instrukcje i poradniki. Ułatwia to również komunikację z innymi muzykami czy nauczycielami. Oto jak wyglądają poszczególne struny:

• Czwarta struna (od lewej): Struna G (najwyżej umiejscowiona względem nas).
• Trzecia struna (od lewej): Struna C.
• Druga struna (od lewej): Struna E.
• Pierwsza struna (od lewej): Struna A (najniżej umiejscowiona względem nas, ale zazwyczaj najwyżej brzmiąca).

Strojenie w standardzie Linear (Drop-G)

Istnieje alternatywne strojenie, które jest również popularne, zwłaszcza wśród gitarzystów przesiadających się na ukulele lub szukających nieco innego brzmienia. Nazywa się ono strojeniem linear lub Drop-G. W tym przypadku struny są ułożone w kolejności od najniższej do najwyższej, czyli od grubości struny. To strojenie przypomina bardziej klasyczne strojenie gitary.

W stroju linear ukulele jest najczęściej strojone jako GCEA, ale tym razem struna G jest najniższą nutą, a struna A najwyższą. Kolejność nut jest taka sama, ale ich wysokość brzmienia jest odwrócona w stosunku do strojenia re-entrant. To strojenie może być łatwiejsze dla osób przyzwyczajonych do innych instrumentów strunowych, gdzie grubsze struny zazwyczaj odpowiadają niższym dźwiękom.

Nazwy strun w stroju Linear

W stroju linear, licząc ponownie od lewej do prawej (najdalej od nas do najbliżej nas), struny mają następujące nazwy i wysokości brzmienia. Jest to odwrócenie tego, co znamy ze strojenia re-entrant, gdzie struna G brzmiała wyżej niż struna A. Tutaj wszystko jest bardziej intuicyjne, jeśli myślimy o tradycyjnym układzie strun.

Dokładny układ strun w tym strojeniu wygląda następująco, nadal patrząc na instrument z przodu, z główką do góry:

• Czwarta struna (od lewej): Struna G (najniższy dźwięk).
• Trzecia struna (od lewej): Struna C.
• Druga struna (od lewej): Struna E.
• Pierwsza struna (od lewej): Struna A (najwyższy dźwięk).

W tym strojeniu wszystkie struny układają się w kolejności od najgrubszej do najcieńszej, gdzie najgrubsza struna G daje najniższy dźwięk, a najcieńsza struna A daje najwyższy. Jest to często preferowane przez osoby rozpoczynające swoją przygodę z ukulele, które wcześniej grały na innych instrumentach strunowych.

Strojenie barytonowe ukulele

Ukulele barytonowe to większy instrument, który ma inne strojenie. Zazwyczaj jest strojone do DGBE, co jest identyczne ze strojeniem czterech najgrubszych strun gitary. Ta konfiguracja daje ukulele barytonowemu głębsze i bardziej basowe brzmienie w porównaniu do mniejszych modeli. Jest to popularny wybór dla tych, którzy szukają bardziej „dorosłego” dźwięku.

Nazwy strun w stroju barytonowym są inne niż w standardowych ukulele. Odległość między nutami jest większa, co wpływa na charakterystykę brzmienia. Choć nuty są inne, to kolejność strun od najgrubszej do najcieńszej jest zachowana, co czyni je bardziej podobnym do gitary pod względem układu strun. Oto układ strun w ukulele barytonowym:

• Czwarta struna (od lewej): Struna D (najniższy dźwięk).
• Trzecia struna (od lewej): Struna G.
• Druga struna (od lewej): Struna B.
• Pierwsza struna (od lewej): Struna E (najwyższy dźwięk).

Strojenie DGBE jest bardzo popularne i łatwo znaleźć materiały edukacyjne do ukulele barytonowego. Ze względu na podobieństwo do strojenia gitary, osoby z doświadczeniem gitarowym często czują się bardziej komfortowo z tym instrumentem. Brzmienie barytonowe pozwala na wykonywanie szerszego zakresu utworów, od balladowych melodii po bardziej energiczne rytmy.

Specjalistyczne strojenia ukulele

Oprócz standardowych strojów, istnieje wiele innych, mniej popularnych, ale wciąż użytecznych konfiguracji. Muzycy często eksperymentują ze strojami, aby uzyskać unikalne brzmienie lub ułatwić sobie grę konkretnych utworów. Niektóre z tych strojów mogą być stosowane tylko do jednego, specyficznego gatunku muzyki lub utworu.

Dla przykładu, można spotkać strojenia takie jak ADF#B, które daje nieco inne odcienie brzmieniowe. Istnieją również strojenia obniżone lub podwyższone, które zmieniają ogólny ton instrumentu. Eksploracja różnych strojów może otworzyć nowe możliwości muzyczne i pozwolić na odkrycie nowych sposobów interpretacji znanych piosenek. Oto kilka przykładów strojeń, które można spotkać:

• Strojenie w kwintach: Niektóre ukulele, zwłaszcza te o większych rozmiarach, mogą być strojone w kwintach, podobnie jak mandolina lub skrzypce. Daje to bardzo czyste i rezonujące brzmienie.
• Strojenie w kwartach: Jest to najbardziej zbliżone do strojenia gitarowego, gdzie kolejne struny są oddalone o kwartę.
• Strojenie po akordach: Czasami struny są strojone tak, aby tworzyć konkretny akord bez potrzeby dociskania strun. Jest to przydatne do tworzenia specyficznych harmonii.

Wybór stroju zależy od preferencji muzyka, rodzaju muzyki, którą chce grać, oraz od indywidualnych możliwości ukulele. Zawsze warto eksperymentować i odkrywać nowe brzmienia, które mogą wzbogacić naszą muzyczną paletę. Pamiętaj jednak, aby przy zmianie stroju uważać na naprężenie strun, aby nie uszkodzić instrumentu.